فاجعه بزرگ در بازار اصفهان دور اما نزدیک

بازار بزرگ اصفهان در نزدیکی مسجد جامع این شهر قرار دارد و در دوران صفویه در قسمت‌های مختلف بازارهای زیادی ساخته شد و از آنجایی که در آن بازه زمانی پایتخت حکومت صفویه اصفهان بود، بناهای مهم زیادی از آن دوران در این شهر به جا مانده است که یکی از آن‌ها همین بازار بزرگ اصفهان است.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری موج اصفهان، بازار بزرگ اصفهان که از سر در قیصریه آغاز می‌شود و تا سر در مسجد اصفهان ادامه پیدا می‌کند از خود بازار تا کوچه تلفن خانه، کوچه یخچال، خیابان حافظ، خیابان هاتف و خیابان چهارباغ و میدان امام علی (ع) تا میدان نقش جهان را شامل می‌شود.

با وجود اهمیتی که این بازار بر اقتصاد شهر اصفهان دارد اما همواره مشکلاتی از جمله نبود ایمنی لازم در برابر آتش‌سوزی، برق‌گرفتگی، ریزش سقف و دیوار همراه با بازار اصفهان بوده و بارها حادثه آفریده است.

ایمنی بازار اصفهان و سیم‌کشی‌های فرسوده برق آن که بنا بر آمار از علت اصلی سوانح  آتش‌سوزی‌ها به شمار می آید بازار اصفهان را تبدیل به بمبی کرده که آماده انفجار است . بازار اصفهان به‌جهت بافت فرسوده و قدیمی که دارد، همچنین نبود دسترسی‌ها، موانع موجود در بازار، سد معبرها، تغییر کاربری‌ها و انبارهای مخفی باعث شده است که بازار اصفهان به پرخطرترین مکان این شهر تبدیل شود .

متاسفانه بازار بزرگ اصفهان متولی خاصی ندارد و همه انتظار آن را دارند که شهرداری در این زمینه باید پاسخ گو باشد که انتظاری بر حق است اما نمی توان با توجیه این بهانه نسبت به مسئولیت خود بی تفاوت بود .

سازمان آتش‌نشانی برابر وظیفه ذاتی خود که نجات جان و مال انسان‌ها را برعهده دارد و بحث ایمنی شهر را مدیریت می‌کند در مقابل ایمنی بازار اصفهان وظیفه سنگین تری نسبت به دیگر دستگاه ها و سازمان ها اجرایی برعهده دارد .

بازار بزرگ اصفهان

زمانی که بحرانی در کشور به‌وجود آید، همه بیدار می‌شوند و زنگ خطر به صدا در می‌آید اما علاج حادثه قبل از وقوع آن است . با اندک آتش سوزی در بازار بزرگ اصفهان ،فاجعه‌ای بزرگ به بار خواهد آمد که باید قبل وقوع از آن جلوگیری کرد و درصورتی که حادثه‌ای در این محدوده رخ دهد کنترل آن فوق‌العاده مشکل خواهد بود .

با توجه به شرایط بازار اصفهان که به لحاظ ایمنی و امدادرسانی با استانداردهای لازم بسیار فاصله دارد، سازمان آتش‌نشانی شهرداری اصفهان برای امنیت مردم، کسبه و اموال آنها در این بازار  پیوسته در تلاش است تا با پیگیری و ساماندهی وضعیت ایمنی در این بافت تاریخی بهبود ببخشد . 

سازمان آتش‌نشانی شهرداری اصفهان در قدم نخست باید عوامل را شناسایی کند که به‌دلیل تراکم مراکز تجاری و تاریخی در این بازار و نبود دسترسی به هسته مرکزی آن در زمان بروز حادثه، چهار عامل باعث تهدید و بروز بحران می‌شود.

 ورود وسایل نقلیه سبک به بازار و سد معبر کسبه اجازه نمی‌دهد در مواقع بروز حادثه امدادرسانی به‌سرعت در بازار بزرگ اصفهان انجام شود، این موضوع باعث می‌شود سرایت آتش به سایر واحدهای تجاری سرعت بگیرد، همچنین وجود شبکه‌های برق غیرمجاز که کسبه برای روشنایی واحد تجاری خود به بیرون از مغازه نصب کردند، ممکن است هر لحظه باعث آتش‌سوزی و بروز حادثه شود و دیگر دلیل تهدید و بروز بحران در بازار بزرگ اصفهان، وجود زمین‌های بایر و ساختمان‌های فرسوده که محل انبار یا ضایعات اشتعال‌زا همچون مقوا برای بسته‌بندی وسایل، یونولیت و لاستیک است که می‌تواند با حریق کوچک، بازار اصفهان را تهدید کند .

بازار اصفهان 4

در حادثه های پیش آمده در این مدت برای بازار اصفهان شاهد بودیم که بیشتر حوادث برای انبارها قدیمی بوده اند که ایمنی کافی در بدنه و سقف آنها وجود ندارد. در دیوارها از مصالح قدیمی مانند خشت و گل و در سقف از پلیت و آهن استفاده شده است.

انبارهای مذکور خلاء  سیستم اطفا و هشدار دارند که از نظر موارد ایمنی در حد صفر است، چنانکه در بیشتر مواقع حتی بیمه آتش سوزی هم ندارند که اینگونه حوادث می تواند برای سایر انبارها و مغازه های بازار اصفهان نیز رخ بدهد .

ایمنی بازار اصفهان، موضوعی جدی است که سازمان آتش نشانی در کنار دیگر ادارات و نهادهای مختلفی باید مشارکت داشته باشند و هرکدام سهم مشخصی در این حوزه دارند، اما این گستردگی ذینفعان بازار بزرگ اصفهان است که باعث شده در سنوات گذشته با وجود برگزاری جلسات متعدد و تلاش‌های دوره‌ای، ایمنی بازار به شکل موثر محقق نشود و همچنان نگرانی‌ها در خصوص وقوع حادثه احتمالی و عواقب آن برای صنوف و میراث تاریخی شهر برقرار باشد . به گفته مسئولان حتی معدود طرح‌های آزمایشی عملیات امدادی در بازار هم به نتیجه نرسیده است.

ایمنی بازار اصفهان باید دغدغه جدی مسوولان شهراصفهان و به خصوص سازمان های مرتبط از جمله آتش نشانی باشد دانست که متاسفانه هنوز مواردی که باید توسط سایردستگاه‌ها و اصناف بازار رعایت شود، بر زمین مانده است و شاهد هستیم که متولیان و مسئولان حوزه ایمن‌سازی بازار برای رهاشدن از مسئولیت، مشکلات را بر گردن بازاریان می‌اندازند.

بازار اصفهان 3