آکسیوس: توافق هسته‌ای در صورت حصول در چند مرحله اجرا می‌شود

یک رسانه آمریکایی مدعی شده در پیش‌نویس توافق هسته‌ای ارائه‌شده از سوی اروپا مقرر شده که اجرای توافق در چند مرحله انجام شود. 

آکسیوس نوشته طبق پیش‌نویس توافق هسته‌ای که توسط اتحادیه اروپا ارائه شده طرف‌های برجام تنها بعد از تکمیل اجرای هر گام به اجرای مرحله بعدی خواهند رفت.

انتظار می‌رود مرحله سوم- که مرحله بازاجرا است- چهار ماه بعد از امضای برجام به وقوع بپیوندد. در این مرحله آمریکا تحریم‌های ثانویه علیه ایران را رفع خواهد کرد و اقدامات دیگری از جمله تعامل با بخش خصوصی در خصوص نحوه انجام تجارت با ایران را در دستور کار قرار خواهد داد. 

انتظار می‌رود ایران هم در این مرحله تمامی محدودیت‌های برجامی علیه برنامه هسته‌ای خودش را به پایان برساند و نظام بازرسی‌های آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای در سایت‌های خودش را از سر بگیرد.

یک مقام آمریکایی به آکسیوس گفت که توافق می‌تواند «فوراً» اتفاق بیفتد. او با وجود این، تأکید کرد که پاسخ‌های مکتوب بیشتری رد و بدل شود. او گفت: «ممکن است زمان ببرد.»

ساعتی قبل‌تر، ، «جان کربی»، هماهنگ‌کننده ارتباطات استراتژیک در شورای امنیت ملی کاخ سفید گفته که واشنگتن هنوز برای رسیدن به توافق در مذاکرات رفع تحریم‌های وین امیدوار است.

ناصر کنعانی سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران چهارشنبه هفته گذشته (دوم شهریور) از دریافت پاسخ دولت آمریکا به ‌نظرات جمهوری اسلامی ایران برای حل و فصل موضوعات باقی‌مانده در مذاکرات رفع تحریم، از طریق هماهنگ‌کننده اروپایی گفت‌وگوها خبر داد.

سخنگوی وزارت امور خارجه اعلام کرد : بررسی دقیق نظرات طرف آمریکایی آغاز شده و جمهوری اسلامی ایران پس از تکمیل بررسی‌ها، نظرات خود در این رابطه را به هماهنگ‌کننده اعلام خواهد کرد.

دور جدید مذاکرات رفع تحریم‌های ایران پس از وقفه‌ای پنج‌ ماهه، ۱۳ مردادماه در شهر وین آغاز شد و این مذاکرات دوشنبه ۱۷ مرداد با پرواز هیئت‌های شرکت‌کننده به پایتخت‌ها به پایان رسید.

برگزاری این دور از مذاکرات پس از آن صورت گرفت که «جوزپ بورل»، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در مقاله‌ای در روزنامه فایننشال‌تایمز مدعی شده بود بسته پیشنهادی جدیدی روی میز گذاشته که حاوی راهکارهای به‌روز‌شده‌ای در خصوص رفع تحریم‌ها و گام‌های هسته‌ای ایران است.

بعد از اتمام دور جدید مذاکرات، مقام‌های آمریکا و اتحادیه اروپا مدعی شدند که یک «متن نهایی» به همه طرف‌ها ارائه شده که قابل تغییر نخواهد بود و بایستی یا پذیرفته شود و یا شکست مذاکرات اعلام شود. این ادعا از سوی یک مقام وزارت خارجه ایران رد و اعلام شد: «با توجه به ادامه بحث‌ها درباره چند موضوع مهم باقی‌مانده، هنوز در مرحله‌ای قرار نداریم که از نهایی شدن متن توافق در وین سخن بگوییم».

جمهوری اسلامی ایران راستی‌آزمایی رفع تحریم‌ها، اخذ تضمین در خصوص ماندگاری برجام و رفع ادعاهای پادمانی آژانس اتمی را اصلی‌ترین مطالبه خود در مذاکرات رفع تحریم‌ها قرار داده و تأکید کرده که تنها بازگشت به قرارداد دوجانبه‌ای که در ازای برخی محدودیت‌ها نفع ملموس اقتصادی برای ملت ایران به همراه داشته باشد را منطقی می‌داند و آن را می‌پذیرد.

تحلیلگران می‌گویند برخی عوامل مانند فشارهای رژیم صهیونیستی، اختلافات با کنگره و مشکلات داخلی در آمریکا دلیل بی‌میلی دولت بایدن برای بازگشت به برجام در ماه‌های گذشته بوده است.

بایدن در شرایطی سال ۲۰۲۱ بر سر کار آمد که سیاست فشار حداکثری علیه ایران در دستیابی به اهدافش ناکام مانده بود.  این سیاست علاوه بر ناکامی در شکل دادن به یک توافق هسته‌ای جدید، باعث ایجاد تفرقه در روابط میان کشورهای دو سوی آتلانتیک، به خطر افتادن اثربخشی نظام تحریم‌ها به عنوان یکی از ابزارهای اصلی سیاست خارجی آمریکا و مهم‌تر از همه تقویت جریان استکبارستیز در ایران شد.